ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ – ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
1. Εισαγωγή
Η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα που απαιτεί συνεχείς νομοθετικές παρεμβάσεις για την αποτελεσματική του αντιμετώπιση. Στην Ελλάδα, οι πρόσφατες αλλαγές στη νομοθεσία αποσκοπούν στην ενίσχυση της προστασίας των θυμάτων και στην αυστηροποίηση των ποινών για τους δράστες. Αυτό το άρθρο εξετάζει τις κύριες μεταρρυθμίσεις που εισήχθησαν με τον Ν. 5172/2025 και παρέχει μια αντικειμενική κριτική αξιολόγηση αυτών των αλλαγών.
2. Νομοθετικές Μεταρρυθμίσεις με τον Ν. 5172/2025
Ο Ν. 5172/2025, με τίτλο «Αντιμετώπιση νέων μορφών βίας κατά των γυναικών – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1385 – Πρόσθετες ρυθμίσεις στον νόμο περί ενδοοικογενειακής βίας», δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 29 Ιανουαρίου 2025. Οι κύριες αλλαγές που επέφερε περιλαμβάνουν:
2.1. Αυστηροποίηση Ποινών
Ο νόμος προβλέπει αυστηρότερες ποινές για τα εγκλήματα ενδοοικογενειακής βίας, με στόχο την αποτροπή τέτοιων συμπεριφορών και την ενίσχυση της προστασίας των θυμάτων.
2.2. Ειδικές Διαδικασίες για Δικαστικούς Λειτουργούς και Δικηγόρους
Αρχικά, το νομοσχέδιο προέβλεπε ειδική δωσιδικία του Εφετείου και την εφαρμογή της αυτόφωρης διαδικασίας για δικαστικούς λειτουργούς και δικηγόρους που κατηγορούνται για αδικήματα ενδοοικογενειακής βίας. Μετά από αντιδράσεις, αυτή η διάταξη απαλείφθηκε.
2.3. Ευθύνη Γονέων για Παραμέληση Εποπτείας Ανηλίκων
Οι γονείς ανηλίκων που εμπλέκονται σε παραβατικές συμπεριφορές αντιμετωπίζουν αυστηρότερες ποινές για παραμέληση εποπτείας, με την ανώτατη ποινή φυλάκισης να αυξάνεται από δύο σε τρία έτη και την προσθήκη χρηματικής ποινής.
3. Κριτική Αξιολόγηση του Νόμου
Η νομοθετική αυτή πρωτοβουλία προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις από νομικούς φορείς και οργανώσεις.
3.1. Θετικές Πτυχές
• Ενίσχυση της Προστασίας των Θυμάτων: Η αυστηροποίηση των ποινών και η ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας αναμένεται να προσφέρουν καλύτερη προστασία στα θύματα ενδοοικογενειακής βίας.
• Ευθυγράμμιση με Ευρωπαϊκά Πρότυπα: Η ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1385 ευθυγραμμίζει την ελληνική νομοθεσία με τα ευρωπαϊκά πρότυπα προστασίας.
3.2. Αρνητικές Πτυχές
• Διασπορά της Ενότητας του Δικαίου: Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων εξέφρασε ανησυχίες ότι η θέσπιση αυστηρότερων διατάξεων μπορεί να διασπάσει την ενότητα του δικαίου και να μην αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα κοινωνικά αίτια της βίας.
• Αυστηροποίηση Ποινών για Γονείς: Η αυστηροποίηση των ποινών για γονείς ανηλίκων δραστών ενδέχεται να επιβαρύνει υπερβολικά τους γονείς, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι κοινωνικοί και οικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν την οικογενειακή δυναμική.
• Έλλειψη Ολιστικής Προσέγγισης: Ορισμένες οργανώσεις υποστηρίζουν ότι το νομοσχέδιο δεν προωθεί μια ολιστική προσέγγιση για την πρόληψη και την καταπολέμηση της έμφυλης βίας, καθώς δεν δίνει έμφαση σε μέτρα ευαισθητοποίησης και πρόληψης.
4. Συμπεράσματα
Ο Ν. 5172/2025 εισάγει σημαντικές αλλαγές στη νομοθεσία για την ενδοοικογενειακή βία, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των θυμάτων και την αυστηροποίηση των ποινών για τους δράστες. Παρά τις θετικές πτυχές του, η κριτική που ασκήθηκε αναδεικνύει την ανάγκη για μια πιο ισορροπημένη και ολιστική προσέγγιση, που θα λαμβάνει υπόψη τόσο την τιμωρία όσο και την πρόληψη, καθώς και την ενίσχυση των κοινωνικών δομών υποστήριξης.
