Μετά τον χωρισμό, το παιδί χρειάζεται και τους δύο γονείς του. Ο νόμος ξεκινά από εκεί.
Από τον ν. 4800/2021 ο κανόνας είναι ότι οι γονείς συνεχίζουν να ασκούν από κοινού τη γονική μέριμνα και μετά τον χωρισμό. Το πού θα μένει το παιδί, πώς θα βλέπει τον άλλο γονέα, ποιος αποφασίζει για το σχολείο και την υγεία του: όλα κρίνονται με μέτρο το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού.
Η Δικηγορική Εταιρεία «Κατσάμπουλας Α. Δημήτριος – Αρβανίτη Δ. Χριστίνα και Συνεργάτες» χειρίζεται υποθέσεις επιμέλειας, γονικής μέριμνας και επικοινωνίας στην Αθήνα και σε όλη τη χώρα. Όπου είναι εφικτό και ασφαλές, επιδιώκουμε συναινετικές και εξωδικαστικές λύσεις: συμφωνία των γονέων, διαμεσολάβηση, σαφές πρόγραμμα επικοινωνίας. Όταν η συμφωνία δεν είναι δυνατή, διεκδικούμε τη ρύθμιση στο δικαστήριο.
- Γονική μέριμνα, επιμέλεια και τόπος διαμονής του παιδιού
- Πρόγραμμα επικοινωνίας, διανυκτερεύσεις, παππούδες και γιαγιάδες
- Συμφωνίες, διαμεσολάβηση, ασφαλιστικά μέτρα και αγωγές
Τι προβλέπει ο νόμος για την επιμέλεια και την επικοινωνία
Κοινή γονική μέριμνα, βέλτιστο συμφέρον του παιδιού και ευρεία επικοινωνία: οι κανόνες του Αστικού Κώδικα μετά τον ν. 4800/2021.
Οι κανόνες για τη γονική μέριμνα, την επιμέλεια και την επικοινωνία βρίσκονται στα άρθρα 1505 επ. του Αστικού Κώδικα, όπως αναμορφώθηκαν με τον ν. 4800/2021 (ΦΕΚ Α’ 81/21.5.2021), που ισχύει από τις 16.9.2021. Ο νόμος κινείται σε τρεις άξονες: συνέχιση της κοινής γονικής μέριμνας μετά τον χωρισμό, βέλτιστο συμφέρον του παιδιού ως μέτρο κάθε απόφασης και ευρεία επικοινωνία με τον γονέα με τον οποίο το παιδί δεν μένει.
Το ίδιο πλαίσιο ισχύει, με προσαρμογές, και όταν οι γονείς δεν ήταν παντρεμένοι. Τη γονική μέριμνα ασκεί η μητέρα, και ο πατέρας από τη στιγμή της εκούσιας ή δικαστικής αναγνώρισης, οπότε ακολουθούνται οι ίδιοι κανόνες (άρθρο 1515 ΑΚ).
Η συμφωνία έχει προτεραιότητα. Οι γονείς μπορούν να ρυθμίσουν με έγγραφο βέβαιης χρονολογίας με ποιον θα μένει το παιδί, πού θα έχει την κατοικία του και πώς θα επικοινωνεί με τον άλλο γονέα. Η συμφωνία ισχύει τουλάχιστον για δύο έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν ένας γονέας δηλώσει εγγράφως εγκαίρως ότι δεν θέλει την παράτασή της (άρθρο 1514 ΑΚ).
Τρεις έννοιες που συχνά μπερδεύονται
- Γονική μέριμναΗ ευρύτερη έννοια: επιμέλεια του προσώπου, διοίκηση της περιουσίας και εκπροσώπηση του παιδιού (άρθρο 1510 ΑΚ).
- ΕπιμέλειαΗ καθημερινή φροντίδα: ανατροφή, εποπτεία, μόρφωση και ο τόπος διαμονής του παιδιού (άρθρο 1518 ΑΚ).
- ΕπικοινωνίαΗ προσωπική σχέση με τον γονέα με τον οποίο το παιδί δεν μένει: επισκέψεις, διανυκτερεύσεις, διακοπές (άρθρο 1520 ΑΚ).
Οι βασικοί κανόνες με απλά λόγια
Οι διατάξεις είναι του Αστικού Κώδικα, όπως ισχύουν μετά τον ν. 4800/2021. Η εφαρμογή τους σε κάθε οικογένεια εξαρτάται από τα δικά της στοιχεία.
Από κοινού και εξίσου
Η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, που την ασκούν από κοινού και εξίσου. Μετά το διαζύγιο, τη διάσταση ή την ακύρωση του γάμου συνεχίζουν να την ασκούν από κοινού. Ο γονέας με τον οποίο μένει το παιδί αποφασίζει μόνος για τα τρέχοντα και επείγοντα, αφού ενημερώσει τον άλλο.
Άρθρα 1510, 1513, 1516 ΑΚ · ν. 4800/2021
Το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού
Κάθε απόφαση των γονέων και του δικαστηρίου αποβλέπει στο συμφέρον του παιδιού, που εξυπηρετείται ιδίως από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή του. Το δικαστήριο συνεκτιμά, μεταξύ άλλων, αν κάθε γονέας σέβεται τα δικαιώματα του άλλου και τηρεί αποφάσεις και συμφωνίες.
Άρθρο 1511 ΑΚ
Η γνώμη του παιδιού
Ανάλογα με την ωριμότητά του, η γνώμη του παιδιού ζητείται και συνεκτιμάται πριν από κάθε απόφαση για τη γονική μέριμνα. Η απόφαση πρέπει επίσης να σέβεται την ισότητα των γονέων, χωρίς διακρίσεις λόγω φύλου ή άλλων χαρακτηριστικών.
Άρθρο 1511 παρ. 3–4 ΑΚ
Επικοινωνία: τεκμήριο 1/3
Ο γονέας με τον οποίο δεν μένει το παιδί έχει δικαίωμα και υποχρέωση ευρύτερης επικοινωνίας, με φυσική παρουσία και διαμονή στο σπίτι του. Ο χρόνος τεκμαίρεται στο 1/3 του συνολικού χρόνου, εκτός αν δικαιολογείται άλλος. Αποκλεισμός ή περιορισμός επιτρέπεται μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους.
Άρθρο 1520 ΑΚ
Σημαντικές αποφάσεις και μετοίκηση
Ακόμη κι αν η επιμέλεια ασκείται από τον έναν γονέα, οι αποφάσεις για το όνομα, το θρήσκευμα, τη μη επείγουσα υγεία και την εκπαίδευση που κρίνει το μέλλον του παιδιού λαμβάνονται από κοινού. Για μετοίκηση που επηρεάζει ουσιωδώς την επικοινωνία χρειάζεται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία ή δικαστική απόφαση.
Άρθρο 1519 ΑΚ
Παππούδες, αδέλφια, οικεία πρόσωπα
Οι γονείς δεν μπορούν να εμποδίζουν την επικοινωνία του παιδιού με τους παππούδες, τις γιαγιάδες και τα αδέλφια του, εκτός από σπουδαίο λόγο. Το ίδιο ισχύει για τρίτους με σχέση οικογενειακής φύσης, όταν αυτό εξυπηρετεί το συμφέρον του παιδιού.
Άρθρο 1520 παρ. 2 ΑΚ
Κακή άσκηση της γονικής μέριμνας. Ο νόμος απαριθμεί ενδεικτικά περιπτώσεις: τη μη συμμόρφωση σε δικαστικές αποφάσεις ή στη συμφωνία των γονέων, τη διατάραξη της σχέσης του παιδιού με τον άλλο γονέα και την οικογένειά του, την παρεμπόδιση της επικοινωνίας, την υπαίτια παράλειψη του γονέα να ασκεί την επικοινωνία, την αδικαιολόγητη άρνηση καταβολής της διατροφής και την οριστική καταδίκη για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας. Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο, ακόμη και την αφαίρεση της επιμέλειας ή της γονικής μέριμνας (άρθρο 1532 ΑΚ).
Πώς ρυθμίζεται η επιμέλεια και η επικοινωνία στην πράξη
Τα στάδια, από την πιο ήπια λύση στην πιο αυστηρή. Δεν χρειάζεται να περάσει κάθε οικογένεια από όλα.
Συζήτηση και συμφωνία των γονέων
Ο νόμος ζητά από τους γονείς να προσπαθούν να βρίσκουν κοινά αποδεκτές λύσεις (άρθρο 1512 ΑΚ). Μια γραπτή συμφωνία με σαφές πρόγραμμα, που προβλέπει καθημερινές, γιορτές, διακοπές και τρόπο ενημέρωσης, προλαμβάνει πολλές από τις διενέξεις του μέλλοντος.
Άρθρα 1512, 1514 ΑΚ
Διαμεσολάβηση
Αν η κοινή άσκηση δεν είναι δυνατή, κάθε γονέας προσφεύγει σε διαμεσολάβηση, εκτός από τις περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας (άρθρο 1514 παρ. 2 ΑΚ). Για τις αγωγές οικογενειακών διαφορών προβλέπεται υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης πριν από τη συζήτηση στο δικαστήριο. Η συμμετοχή στη συνεδρία δεν σας υποχρεώνει να συμφωνήσετε.
Συναινετικό διαζύγιο και συμφωνία για τα παιδιά
Στο συναινετικό διαζύγιο οι σύζυγοι συνάπτουν έγγραφη συμφωνία για την επιμέλεια και την επικοινωνία, που ισχύει τουλάχιστον για δύο έτη. Αν περιλαμβάνει τους κατάλληλους όρους, μπορεί να εκτελεστεί όπως μια δικαστική απόφαση. Περισσότερα στη σελίδα για το διαζύγιο.
Άρθρο 1441 ΑΚ
Ασφαλιστικά μέτρα για επείγουσες καταστάσεις
Όταν η κατάσταση δεν μπορεί να περιμένει την τακτική δίκη, το δικαστήριο μπορεί με ασφαλιστικά μέτρα να ορίσει προσωρινά σε ποιον γονέα ανήκει η άσκηση της γονικής μέριμνας ή της επιμέλειας και να ρυθμίσει την επικοινωνία. Σε ιδιαίτερα επείγουσες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί και προσωρινή διαταγή μέχρι τη συζήτηση.
Αγωγή: ειδική διαδικασία οικογενειακών διαφορών
Η οριστική ρύθμιση γίνεται με αγωγή, που δικάζεται με την ειδική διαδικασία των οικογενειακών διαφορών. Το δικαστήριο μπορεί να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας, να την αναθέσει στον έναν γονέα ή σε τρίτο, να διατάξει πραγματογνωμοσύνη ή άλλα αποδεικτικά μέσα, όπως έκθεση κοινωνικής υπηρεσίας, και να παραπέμψει σε διαμεσολάβηση.
Άρθρο 1514 παρ. 3 ΑΚ · άρθρο 592 ΚΠολΔ
Τήρηση, εκτέλεση και αναθεώρηση
Η απόφαση για την επικοινωνία μπορεί να απειλεί χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση για κάθε παρεμπόδιση, που διαπιστώνεται με έκθεση δικαστικού επιμελητή. Αν αλλάξουν ουσιωδώς οι συνθήκες, η ρύθμιση μπορεί να αναθεωρηθεί, πάντα με μέτρο το συμφέρον του παιδιού. Για καταχρηστική άσκηση της επικοινωνίας μπορεί να ζητηθεί μεταρρύθμισή της.
Άρθρο 950 ΚΠολΔ · άρθρο 1520 ΑΚ
Όταν η απόφαση ή η συμφωνία δεν τηρείται
Η μη τήρηση της ρύθμισης για το παιδί έχει αστικές, δικονομικές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ποινικές συνέπειες. Η επιλογή του μέσου πρέπει να σταθμίζεται με προσοχή, γιατί στο κέντρο βρίσκεται πάντα το παιδί.
- Εκτέλεση της απόφασης: χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση για κάθε παρεμπόδιση της επικοινωνίας, που διαπιστώνεται με έκθεση δικαστικού επιμελητή (άρθρο 950 ΚΠολΔ).
- Κακή άσκηση της γονικής μέριμνας: η παρεμπόδιση της επικοινωνίας και η διατάραξη της σχέσης του παιδιού με τον άλλο γονέα μπορούν να οδηγήσουν σε νέα ρύθμιση της επιμέλειας (άρθρο 1532 ΑΚ).
- Ποινική προστασία: η μη συμμόρφωση σε δικαστική απόφαση ή εισαγγελική διάταξη για την επιμέλεια ή την επικοινωνία, όπως και σε συμβολαιογραφική συμφωνία ή πρακτικό διαμεσολάβησης για την επικοινωνία, τιμωρείται (άρθρο 169Α ΠΚ). Η αφαίρεση ανηλίκου από τον γονέα που έχει την επιμέλεια τιμωρείται ως αρπαγή (άρθρο 324 ΠΚ). Για την ποινική πλευρά, δείτε τη σελίδα μας για τον ποινικολόγο δικηγόρο.
- Ενδοοικογενειακή βία: όπου υπάρχει βία, η ασφάλεια του παιδιού και του γονέα προηγείται. Η διαμεσολάβηση εξαιρείται και το δικαστήριο μπορεί να διατάξει μέτρα προστασίας. Δείτε τη σελίδα μας για την ενδοοικογενειακή βία.
Πώς βοηθάει η Δικηγορική Εταιρεία μας
Η Δικηγορική Εταιρεία χειρίζεται υποθέσεις οικογενειακού δικαίου με προτεραιότητα στις συναινετικές λύσεις και στη σταθερότητα του παιδιού. Ο Δημήτρης Κατσάμπουλας αρθρογραφεί και μιλά δημόσια για ένα οικογενειακό δίκαιο με επίκεντρο τη συνεργασία των γονέων.
Σχέδιο γονικής συνεργασίας
Συντάσσουμε μαζί σας γραπτή συμφωνία με σαφές πρόγραμμα: καθημερινές, Σαββατοκύριακα, γιορτές, διακοπές, επικοινωνία από απόσταση, ενημέρωση για σχολείο και υγεία. Όσο πιο συγκεκριμένη, τόσο λιγότερες αφορμές για νέες διενέξεις.
Διαμεσολάβηση
Σας προετοιμάζουμε για την αρχική συνεδρία και σας συνοδεύουμε στη διαμεσολάβηση, ώστε να γνωρίζετε τα δικαιώματά σας και να εξετάσετε με ασφάλεια αν μπορεί να βρεθεί κοινή λύση.
Συναινετικό διαζύγιο
Αναλαμβάνουμε τη σύνταξη της συμφωνίας για την επιμέλεια, την επικοινωνία και τη διατροφή στο πλαίσιο του συναινετικού διαζυγίου, με τους όρους που την κάνουν εκτελεστή.
Ασφαλιστικά μέτρα και αγωγή
Όταν η συμφωνία δεν είναι δυνατή, καταθέτουμε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ή αγωγή, συγκεντρώνουμε τα κρίσιμα στοιχεία και σας εκπροσωπούμε στο δικαστήριο σε κάθε βαθμό.
Τήρηση και εκτέλεση
Όταν μια απόφαση ή συμφωνία δεν τηρείται, εξετάζουμε μαζί σας το κατάλληλο μέσο: από την εξώδικη πρόσκληση και την έκθεση δικαστικού επιμελητή μέχρι την εκτέλεση και τη μεταρρύθμιση της ρύθμισης.
Μετοίκηση και αλλαγές
Για μετακόμιση, αλλαγή σχολείου ή ουσιώδη αλλαγή των συνθηκών, ζητάμε την έγγραφη συμφωνία του άλλου γονέα ή την απόφαση του δικαστηρίου πριν από την αλλαγή, όπως απαιτεί ο νόμος.
Εχεμύθεια και ειλικρίνεια. Ό,τι μας εμπιστεύεστε καλύπτεται από το δικηγορικό απόρρητο. Δεν υποσχόμαστε αποτελέσματα, γιατί η έκβαση κάθε υπόθεσης εξαρτάται από τα δικά της στοιχεία. Σας λέμε όμως από την αρχή, με ειλικρίνεια, πού βρίσκεστε και ποιο είναι το επόμενο βήμα.
Δείτε επίσης τις σελίδες μας για το διαζύγιο και την ενδοοικογενειακή βία.
Χωρίζετε ή έχετε ήδη χωρίσει; Πρακτικά βήματα
Κάθε οικογένεια είναι διαφορετική, οπότε τα βήματα είναι ενδεικτικά.
Κρατήστε το παιδί έξω από τη σύγκρουση
Μην το βάζετε να διαλέξει, μην το χρησιμοποιείτε ως αγγελιοφόρο και μη μιλάτε άσχημα για τον άλλο γονέα μπροστά του. Ο νόμος δίνει βάρος στη στάση κάθε γονέα απέναντι στη σχέση του παιδιού με τον άλλο.
Μην αλλάζετε μονομερώς την κατάσταση
Μη μετακομίζετε με το παιδί, μην αλλάζετε σχολείο και μη σταματάτε την επικοινωνία χωρίς συμφωνία ή απόφαση. Τέτοιες κινήσεις μπορεί να θεωρηθούν κακή άσκηση της γονικής μέριμνας.
Καταγράψτε την καθημερινότητα του παιδιού
Σχολείο, δραστηριότητες, ιατρική παρακολούθηση, ποιος γονέας κάνει τι. Η εικόνα της καθημερινότητας βοηθά να σχεδιαστεί ένα ρεαλιστικό πρόγραμμα.
Συγκεντρώστε τα έγγραφα
Ληξιαρχική πράξη γέννησης, υπάρχουσες συμφωνίες ή αποφάσεις, σχολικά και ιατρικά στοιχεία, γραπτή επικοινωνία με τον άλλο γονέα για τα θέματα του παιδιού.
Μιλήστε με δικηγόρο πριν υπογράψετε
Μια συμφωνία για την επιμέλεια ισχύει για χρόνια. Αξίζει να ελεγχθεί πριν υπογραφεί, ώστε να είναι σαφής, εφαρμόσιμη και να υπηρετεί πραγματικά το παιδί.
Τα δικαιώματα του παιδιού και των γονέων
Βασικά δικαιώματα που απορρέουν από τον Αστικό Κώδικα, όπως ισχύει μετά τον ν. 4800/2021.
Σχέση με τους δύο γονείς
Το παιδί έχει δικαίωμα στη φροντίδα και των δύο γονέων του. Ο γονέας με τον οποίο μένει οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία με τον άλλο.
Να ακουστεί το παιδί
Ανάλογα με την ωριμότητά του, η γνώμη του παιδιού ζητείται και συνεκτιμάται πριν από κάθε απόφαση που το αφορά.
Άρθρο 1511 παρ. 4 ΑΚ
Ενημέρωση
Ο γονέας που δεν έχει την επιμέλεια δικαιούται να ζητά από τον άλλο πληροφορίες για το πρόσωπο και την περιουσία του παιδιού.
Άρθρο 1519 ΑΚ
Συναπόφαση στα σημαντικά
Όνομα, θρήσκευμα, μη επείγοντα θέματα υγείας και εκπαίδευση που κρίνει το μέλλον του παιδιού αποφασίζονται από κοινού.
Άρθρο 1519 ΑΚ
Ισότητα των γονέων
Η δικαστική απόφαση σέβεται την ισότητα των γονέων και δεν κάνει διακρίσεις λόγω φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού, θρησκείας, ιθαγένειας ή περιουσίας.
Άρθρο 1511 παρ. 3 ΑΚ
Διατροφή του παιδιού
Κάθε γονέας μπορεί να ζητήσει από τον άλλο διατροφή για το παιδί. Οι γονείς το διατρέφουν από κοινού, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του.
Άρθρα 1489, 1516 ΑΚ
Χρήσιμα τηλέφωνα
Σε άμεσο κίνδυνο καλέστε το 100 (Αστυνομία) ή το 112.
24ωρη γραμμή για παιδιά και για αναφορές κακοποίησης ή παραμέλησης ανηλίκου, με κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους.
Πηγή: ekka.org.gr
24ωρη γραμμή για παιδιά, εφήβους και ενήλικες που ανησυχούν για ένα παιδί. Η ίδια οργάνωση λειτουργεί και την ευρωπαϊκή γραμμή 116111.
Πηγή: hamogelo.gr
Γραμμή για παιδιά του Συνηγόρου του Πολίτη, για παραβιάσεις δικαιωμάτων ανηλίκων. Γραμματεία: 213 1306 703 / 605.
Πηγή: synigoros.gr/paidi
24ωρη πανελλαδική γραμμή της Γενικής Γραμματείας Ισότητας, για όλες τις μορφές βίας λόγω φύλου.
Πηγή: isotita.gr
Συχνές ερωτήσεις για την επιμέλεια και την επικοινωνία
Μετά το διαζύγιο, ποιος έχει τη γονική μέριμνα;
Από τον ν. 4800/2021 ο κανόνας είναι ότι και οι δύο γονείς συνεχίζουν να ασκούν από κοινού τη γονική μέριμνα και μετά το διαζύγιο ή τη διάσταση (άρθρο 1513 ΑΚ). Οι γονείς μπορούν να συμφωνήσουν διαφορετικά με έγγραφο βέβαιης χρονολογίας, και αν διαφωνούν αποφασίζει το δικαστήριο με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού (άρθρα 1511, 1514 ΑΚ).
Τι διαφορά έχει η γονική μέριμνα από την επιμέλεια;
Η γονική μέριμνα είναι η ευρύτερη έννοια και περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου του παιδιού, τη διοίκηση της περιουσίας του και την εκπροσώπησή του. Η επιμέλεια αφορά την καθημερινή φροντίδα: ανατροφή, εποπτεία, μόρφωση και τον τόπο διαμονής του παιδιού (άρθρο 1518 ΑΚ). Στην καθομιλουμένη, «επιμέλεια» λέγεται συχνά το με ποιον γονέα θα μένει το παιδί.
Πόσο χρόνο επικοινωνίας δικαιούται ο γονέας με τον οποίο δεν μένει το παιδί;
Ο νόμος τεκμαίρει ότι ο χρόνος επικοινωνίας με φυσική παρουσία είναι το ένα τρίτο (1/3) του συνολικού χρόνου, και περιλαμβάνει και διανυκτερεύσεις στο σπίτι του γονέα. Μπορεί να οριστεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος για λόγους που αφορούν τις συνθήκες ζωής ή το συμφέρον του παιδιού, χωρίς να διαταράσσεται η καθημερινότητά του (άρθρο 1520 ΑΚ). Το τεκμήριο δεν σημαίνει ότι κάθε πρόγραμμα θα είναι μαθηματικά 1/3: κρίνεται σε κάθε οικογένεια χωριστά.
Μπορώ να μετακομίσω σε άλλη πόλη με το παιδί;
Αν η αλλαγή του τόπου διαμονής επηρεάζει ουσιωδώς την επικοινωνία του παιδιού με τον άλλο γονέα, χρειάζεται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη δικαστική απόφαση (άρθρο 1519 ΑΚ). Μια μονομερής μετακόμιση μπορεί να θεωρηθεί κακή άσκηση της γονικής μέριμνας και να έχει συνέπειες στη ρύθμιση της επιμέλειας.
Είναι υποχρεωτική η διαμεσολάβηση πριν από το δικαστήριο;
Για τις αγωγές που αφορούν οικογενειακές διαφορές, όπως η επιμέλεια και η επικοινωνία, ο ν. 4640/2019 (άρθρο 6) προβλέπει υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης πριν από τη συζήτηση της αγωγής. Δεν υποχρεούστε να συμφωνήσετε: η συνεδρία είναι ευκαιρία να εξεταστεί αν μπορεί να βρεθεί λύση. Σε περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας η προσφυγή στη διαμεσολάβηση εξαιρείται (άρθρο 1514 ΑΚ).
Ο άλλος γονέας δεν μου φέρνει το παιδί στις ημέρες που ορίζει η απόφαση. Τι μπορώ να κάνω;
Η παρεμπόδιση της επικοινωνίας διαπιστώνεται με έκθεση δικαστικού επιμελητή, που παρίσταται την ώρα έναρξης της επικοινωνίας. Η απόφαση μπορεί να απειλεί χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση για κάθε παράβαση (άρθρο 950 ΚΠολΔ). Η παρεμπόδιση συνιστά επίσης κακή άσκηση της γονικής μέριμνας (άρθρο 1532 ΑΚ) και μπορεί να στοιχειοθετεί το αδίκημα του άρθρου 169Α ΠΚ. Η επιλογή του κατάλληλου μέσου εξαρτάται από τις συνθήκες και από το συμφέρον του παιδιού.
Θα ακούσει το δικαστήριο τη γνώμη του παιδιού;
Ναι, ανάλογα με την ωριμότητά του. Ο νόμος ορίζει ότι η γνώμη του παιδιού ζητείται και συνεκτιμάται πριν από κάθε απόφαση για τη γονική μέριμνα και τα συμφέροντά του (άρθρο 1511 παρ. 4 ΑΚ). Η γνώμη του συνεκτιμάται, δεν είναι όμως δεσμευτική. Το δικαστήριο αποφασίζει με βάση το συνολικό συμφέρον του παιδιού.
Έχουν δικαίωμα επικοινωνίας οι παππούδες και οι γιαγιάδες;
Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του παιδιού με τους παππούδες, τις γιαγιάδες και τα αδέλφια του, εκτός αν υπάρχει σπουδαίος λόγος. Το ίδιο ισχύει και για τρίτους που έχουν αναπτύξει με το παιδί σχέση οικογενειακής φύσης, όταν αυτό εξυπηρετεί το συμφέρον του (άρθρο 1520 ΑΚ).
Ας βρούμε μαζί την καλύτερη λύση για το παιδί σας
Ραντεβού στα γραφεία μας στο κέντρο της Αθήνας, διαδικτυακά ή τηλεφωνικά, με απόλυτη εχεμύθεια. Αναλαμβάνουμε υποθέσεις σε όλη τη χώρα. Φέρτε μαζί σας ό,τι υπάρχει ήδη: συμφωνίες, αποφάσεις, δικόγραφα.
- Τηλεφωνικό Κέντρο211 001 5659
211 001 5660
211 001 5661 - Κινητό697 598 2659
- Emailinfo@katsalaw.gr
- ΔιεύθυνσηΤοσίτσα 10, Αθήνα 10683
Ό,τι μας εμπιστεύεστε καλύπτεται από το δικηγορικό απόρρητο.
Κατσάμπουλας Α. Δημήτριος – Αρβανίτη Δ. Χριστίνα και Συνεργάτες, Δικηγορική Εταιρεία. Οι πληροφορίες της σελίδας είναι γενικές και ενημερωτικές, αφορούν το ισχύον ελληνικό δίκαιο (τελευταίος έλεγχος: Οκτώβριος 2026) και δεν υποκαθιστούν την εξατομικευμένη νομική συμβουλή. Η έκβαση κάθε υπόθεσης εξαρτάται από τα ιδιαίτερα στοιχεία της.
