Η διανομή περιουσίας μετά το διαζύγιο, με σαφήνεια και ψυχραιμία.
Με το διαζύγιο τελειώνει ο γάμος, όχι όμως αυτόματα και τα περιουσιακά ζητήματα. Ποιος κρατά το σπίτι; Τι γίνεται με όσα αποκτήθηκαν μαζί; Μετράει η γονική παροχή ή η κληρονομιά; Σε αυτή τη σελίδα εξηγούμε με απλά λόγια πώς λειτουργεί η συμμετοχή στα αποκτήματα και η διανομή περιουσίας μετά το διαζύγιο στο ελληνικό δίκαιο.
Η Δικηγορική Εταιρεία «Κατσάμπουλας Α. Δημήτριος – Αρβανίτη Δ. Χριστίνα και Συνεργάτες» χειρίζεται περιουσιακές διαφορές συζύγων στην Αθήνα και σε όλη τη χώρα και επιδιώκει πρώτα τη συναινετική λύση, χωρίς να διστάζει να προσφύγει στο δικαστήριο όταν χρειάζεται.
- Αγωγή αποκτημάτων και υπεράσπιση απέναντι σε αυτήν
- Διανομή κοινού ακινήτου και οικογενειακή στέγη
- Εξωδικαστική συμφωνία και διαμεσολάβηση
Τι είναι η συμμετοχή στα αποκτήματα;
Στην Ελλάδα κάθε σύζυγος διατηρεί, κατά κανόνα, τη δική του περιουσία. Ο γάμος δεν δημιουργεί αυτόματα «κοινή» περιουσία: ό,τι είναι γραμμένο στο όνομα του ενός ανήκει σε αυτόν. Αυτό είναι το σύστημα της χωριστής περιουσίας.
Για να μην αδικείται ο σύζυγος που βοήθησε να μεγαλώσει η περιουσία του άλλου, ο Αστικός Κώδικας προβλέπει την αξίωση συμμετοχής στα αποκτήματα. Αν η περιουσία του ενός συζύγου αυξήθηκε κατά τη διάρκεια του γάμου και ο άλλος συνέβαλε με οποιονδήποτε τρόπο, με εργασία, χρήματα, φροντίδα του σπιτιού και των παιδιών, μπορεί να ζητήσει το μέρος της αύξησης που αντιστοιχεί στη δική του συμβολή. Ο νόμος τεκμαίρει ότι η συμβολή ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης. Το τεκμήριο αυτό είναι μαχητό: ο δικαιούχος μπορεί να αποδείξει μεγαλύτερη συμβολή και ο υπόχρεος μικρότερη ή καμία.
Η αξίωση είναι, κατά κανόνα, χρηματική: ο δικαιούχος δεν γίνεται αυτόματα συνιδιοκτήτης, αλλά δικαιούται ένα ποσό που αντιστοιχεί στη συμβολή του.
Πότε προκύπτει η διανομή περιουσίας μετά το διαζύγιο
Λύση του γάμου
Η συνηθέστερη περίπτωση: με το αμετάκλητο διαζύγιο, συναινετικό ή κατ' αντιδικία, ο σύζυγος μπορεί να ζητήσει τη συμμετοχή του στα αποκτήματα γάμου.
Ακύρωση γάμου
Τα ίδια ισχύουν και όταν ο γάμος ακυρωθεί με δικαστική απόφαση.
Διάσταση άνω των τριών ετών
Η αξίωση μπορεί να ασκηθεί και πριν από το διαζύγιο, αν οι σύζυγοι ζουν χωριστά για περισσότερο από τρία χρόνια.
Θάνατος συζύγου
Ο επιζών σύζυγος μπορεί να στραφεί κατά των κληρονόμων του θανόντος για τη συμμετοχή του στα αποκτήματα, επιπλέον του δικού του κληρονομικού δικαιώματος. Αντίθετα, οι κληρονόμοι του θανόντος δεν αποκτούν, κατά κανόνα, τέτοια αξίωση, εκτός αν είχε ήδη αναγνωριστεί συμβατικά ή είχε επιδοθεί αγωγή. Δείτε και τη σελίδα μας για το κληρονομικό δίκαιο.
Ποια περιουσία μοιράζεται: αποκτήματα γάμου και προσωπική περιουσία
Υπολογίζεται η καθαρή αύξηση της περιουσίας κάθε συζύγου από την τέλεση του γάμου έως τη γέννηση της αξίωσης, δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στην αρχική και την τελική περιουσία, αφού αφαιρεθούν τα χρέη, όπως ένα στεγαστικό δάνειο που βαραίνει το ακίνητο.
- Αποκτήματα γάμου: ακίνητα, καταθέσεις, μετοχές, επιχειρήσεις, αυτοκίνητα και άλλα στοιχεία που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια του γάμου με εργασία ή εισοδήματα.
- Προγαμιαία περιουσία: ό,τι είχε ο καθένας πριν από τον γάμο δεν υπολογίζεται στην αύξηση.
- Δωρεές, κληρονομιές, κληροδοσίες: ρητά εξαιρούνται, όπως και όσα αποκτήθηκαν με τη διάθεσή τους (π.χ. ακίνητο που αγοράστηκε με χρήματα κληρονομιάς).
- Γονική παροχή: ένα διαμέρισμα ή χρήματα που έδωσαν οι γονείς στο παιδί τους λόγω γάμου ή για την αποκατάστασή του αντιμετωπίζονται από τη νομολογία κατά κανόνα όπως η δωρεά και δεν θεωρούνται αποκτήματα. Κάθε περίπτωση όμως χρειάζεται έλεγχο.
Αν ο ένας σύζυγος έβαλε χρήματα σε ακίνητο του άλλου ή αποπλήρωσε δάνειο για λογαριασμό του, αυτό αποτελεί συμβολή που πρέπει να αποδειχθεί με έγγραφα, κινήσεις λογαριασμών ή μάρτυρες.
Πώς γίνεται: αγωγή αποκτημάτων, παραγραφή και διανομή ακινήτου
- Καταγραφή περιουσίας. Συγκεντρώνουμε τίτλους ακινήτων, καταθέσεις, φορολογικές δηλώσεις και στοιχεία συμβολής ώστε να εκτιμηθεί ρεαλιστικά η αύξηση.
- Συμφωνία ή διαμεσολάβηση. Η εταιρεία μας προτιμά τη συναινετική λύση: μια γραπτή συμφωνία, συχνά μαζί με το συναινετικό διαζύγιο, ή η διαμεσολάβηση εξοικονομούν χρόνο, χρήμα και ένταση.
- Αγωγή αποκτημάτων. Αν δεν υπάρξει συμφωνία, ασκείται αγωγή στο Πολιτικό Δικαστήριο. Ο ενάγων αποδεικνύει την αύξηση της περιουσίας του άλλου και, αν ζητά πάνω από το ένα τρίτο, τη μεγαλύτερη συμβολή του.
- Παραγραφή. Η αξίωση συμμετοχής στα αποκτήματα παραγράφεται σε δύο χρόνια από την αμετάκλητη λύση ή ακύρωση του γάμου. Όσο ο γάμος διαρκεί, η παραγραφή αναστέλλεται. Η προθεσμία είναι σύντομη και συχνά χάνεται, γι' αυτό η έγκαιρη συμβουλή είναι κρίσιμη.
- Διανομή κοινού ακινήτου. Αν οι σύζυγοι είναι συγκύριοι ενός ακινήτου (π.χ. εξ αδιαιρέτου 50%-50%), αυτό δεν μοιράζεται με την αγωγή αποκτημάτων. Η συγκυριότητα λύνεται είτε με εξώδικη συμφωνία (π.χ. ο ένας εξαγοράζει το μερίδιο του άλλου με συμβόλαιο) είτε με δικαστική διανομή, αυτούσια ή, αν αυτό δεν είναι δυνατό, με πώληση σε πλειστηριασμό.
Οικογενειακή στέγη, σύμφωνο συμβίωσης και κοινοκτημοσύνη
Οικογενειακή στέγη
Κατά τη διάσταση ή μετά το διαζύγιο, το δικαστήριο μπορεί να παραχωρήσει τη χρήση της οικογενειακής κατοικίας στον έναν σύζυγο, ιδίως όταν μένουν μαζί του τα παιδιά, ανεξάρτητα από το ποιος είναι ιδιοκτήτης. Η χρήση δεν μεταβιβάζει την κυριότητα. Σχετικά ζητήματα δείτε στις σελίδες για διαζύγιο, επιμέλεια και διατροφή.
Σύμφωνο συμβίωσης
Στο σύμφωνο συμβίωσης εφαρμόζονται αναλόγως οι κανόνες για τις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων, άρα και η συμμετοχή στα αποκτήματα, εκτός αν τα μέρη συμφώνησαν διαφορετικά κατά τη σύναψή του. Δεν μπορούν όμως να παραιτηθούν εκ των προτέρων από την αξίωση. Στην ελεύθερη συμβίωση χωρίς σύμφωνο εφαρμόζονται οι γενικοί κανόνες του αδικαιολόγητου πλουτισμού.
Σύστημα κοινοκτημοσύνης
Οι σύζυγοι μπορούν, με συμβολαιογραφική σύμβαση, να επιλέξουν το σύστημα της κοινοκτημοσύνης. Στην πράξη αυτό είναι σπάνιο. Αν υπάρχει, η εκκαθάριση της κοινής περιουσίας ακολουθεί δικούς της κανόνες.
Ο ρόλος του δικηγόρου στη διανομή περιουσίας
Ο δικηγόρος εκτιμά τι πραγματικά δικαιούστε, συγκεντρώνει τις αποδείξεις, διαπραγματεύεται μια δίκαιη συμφωνία και, όπου χρειάζεται, ασκεί ή αντικρούει την αγωγή αποκτημάτων, ζητώντας και ασφαλιστικά μέτρα αν υπάρχει κίνδυνος να «εξαφανιστεί» περιουσία. Εκπροσωπούμε είτε τον σύζυγο που διεκδικεί είτε εκείνον από τον οποίο ζητείται η συμμετοχή, ποτέ και τους δύο στην ίδια υπόθεση.
Θέλετε να μάθετε τι δικαιούστε;
Μια πρώτη εκτίμηση της περιουσίας και των προθεσμιών σας βοηθά να αποφασίσετε με ψυχραιμία.
Προτιμάτε να συμφωνήσετε;
Συντάσσουμε συμφωνίες διανομής και συνεργαζόμαστε με διαμεσολαβητές, ώστε η περιουσιακή διευθέτηση να ολοκληρωθεί χωρίς δικαστική διαμάχη.
Συχνές ερωτήσεις για τη συμμετοχή στα αποκτήματα
Δικαιούμαι αυτόματα το μισό της περιουσίας μετά το διαζύγιο;
Όχι. Δεν υπάρχει αυτόματη μοιρασιά στο μισό. Δικαιούστε μέρος της αύξησης της περιουσίας του άλλου συζύγου κατά τον γάμο, ανάλογα με τη συμβολή σας. Ο νόμος τεκμαίρει συμβολή ένα τρίτο, αλλά μπορεί να αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη.
Ποια είναι η προθεσμία παραγραφής για την αγωγή αποκτημάτων;
Η αξίωση παραγράφεται δύο χρόνια μετά την αμετάκλητη λύση ή ακύρωση του γάμου. Επειδή το περιθώριο είναι στενό, καλό είναι να ζητήσετε νομική συμβουλή αμέσως μετά το διαζύγιο.
Η γονική παροχή μοιράζεται στο διαζύγιο;
Κατά κανόνα όχι. Όσα αποκτήθηκαν από δωρεά, κληρονομιά ή γονική παροχή δεν υπολογίζονται στα αποκτήματα γάμου. Μπορεί όμως να μετρήσει η συμβολή του άλλου συζύγου σε βελτιώσεις ή αποπληρωμή δανείου.
Ισχύει η συμμετοχή στα αποκτήματα στο σύμφωνο συμβίωσης;
Ναι. Οι κανόνες για τους συζύγους εφαρμόζονται αναλόγως και στο σύμφωνο συμβίωσης, εκτός αν τα μέρη συμφώνησαν διαφορετικά κατά τη σύναψη. Παραίτηση εκ των προτέρων από την αξίωση δεν επιτρέπεται.
Τι γίνεται με το κοινό σπίτι που είναι στο όνομα και των δύο;
Η συγκυριότητα λύνεται με εξώδικη συμφωνία, π.χ. εξαγορά του μεριδίου του ενός από τον άλλο, ή με δικαστική διανομή. Ξεχωριστό ζήτημα είναι ποιος θα χρησιμοποιεί το σπίτι, ιδίως όταν υπάρχουν παιδιά.
Μπορώ να ζητήσω συμμετοχή στα αποκτήματα χωρίς διαζύγιο;
Ναι, αν η διάσταση με τον σύζυγό σας διαρκεί περισσότερο από τρία χρόνια. Σε κάθε άλλη περίπτωση, η αξίωση γεννιέται με τη λύση ή ακύρωση του γάμου.
Μιλήστε μας για τη διανομή της περιουσίας σας
Ραντεβού στα γραφεία μας στην Τοσίτσα 10, στο κέντρο της Αθήνας, διαδικτυακά ή τηλεφωνικά. Η πρώτη επικοινωνία δεν σας δεσμεύει σε τίποτα.
- Τηλεφωνικό Κέντρο211 001 5659
211 001 5660
211 001 5661 - Κινητό697 598 2659
- Emailinfo@katsalaw.gr
- ΔιεύθυνσηΤοσίτσα 10, Αθήνα 10683
Ό,τι μας εμπιστεύεστε καλύπτεται από το δικηγορικό απόρρητο.
Κατσάμπουλας Α. Δημήτριος – Αρβανίτη Δ. Χριστίνα και Συνεργάτες, Δικηγορική Εταιρεία. Οι πληροφορίες της σελίδας είναι γενικές και ενημερωτικές, αφορούν το ισχύον ελληνικό δίκαιο (τελευταίος έλεγχος: Οκτώβριος 2026) και δεν υποκαθιστούν την εξατομικευμένη νομική συμβουλή.
